तीनकुने प्रकरणः घुसपेठको अनुसन्धान नगरी प्रसाईमाथि किन एकतर्फी दोषी देखाइयो ?

काठमाडौं– चैत १५ गते शुक्रबार ‘बागमती प्रदेश ०२७ च ३८४७’ नम्बरको गाडी हुइँक्याउँदै नागरिक बचाउ महाअभियानका संयोजक दुर्गा प्रसाईं तीनकुने पुगेका थिए । उनी बानेश्वरतर्फ बढ्दा गाडीमा युट्युबर र उनका समर्थकसमेत थिए । चालक सिटबाट उनी कराउँदै थिए, ‘आओ, आओ !’।
अहिले प्रसाई प्रहरीको फरार सूचीमा छन् । भने प्रसाई कहाँ छन् भनेर प्रहरीले पत्ता लगाउन समेत सकेको छैन ।
शुक्रवार तीनकुनेका राजावादी प्रदर्शन दुई वटा समूहले आयोजना गरेका थिए ।
दुर्गा प्रसाईं नेतृत्वको ‘राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति र नागरिक बचाउ महाअभियान’ र नवराज सुवेदी नेतृत्वको ‘राजसंस्था पुनस्र्थापनाका लागि संयुक्त जनआन्दोलन समिति’ले प्रदर्शन आयोजना गरेका हुन् । तर अहिले प्रसाईं निषेधित क्षेत्रतर्फ अघि बढ्दा ‘सेल्फ लोडिङ राइफल’ (एसएलआर) बोकेका सुरक्षाकर्मीहरू मुकदर्शक बनेर हेरिरहे । त्यति बेला उनलाई रोक्न प्रहरीले गोली समेत चलाउन सक्थ्यो । सुरक्षा सम्बन्धी सामान्य जानकारी राख्नेहरूसमेत प्रश्न गर्छन्, ‘गाडीको चक्कामा किन गोली हानिएन ?’ तर अहिले सरकारले तीनकुने घटनाको प्रकरणमा प्रसाईमाथि दोष थुपारेको छ । ु
पछिल्लो समयमा सार्वजनिक भएको केही भिडियोमा प्रहरीले तीनकुनेमा कार्यक्रम सुरु हुनुअघि नै प्रहरीले गोली र अश्रुग्याँस प्रहार गर्दा कार्यक्रय विथोलिएको आन्दोलनकारीहरुको आरोप छ । चैत १५ मा तीनकुने घटनामा भएको सुरक्षा कमजोरीबारे प्रश्न गर्दा गृह प्रशासनका अधिकृतहरूको एउटै भनाइ छ, ‘अराजक समूहको हिंसात्मक प्रदर्शन ।’ उनले भने ।
सभाको प्रमुख अतिथिको रूपमा नवराज सुवेदी पुगेको केही मिनेटमै सुरक्षाकर्मीले मञ्चमा अश्रुग्याँस प्रहार गरे । त्यसपछि परिस्थिति नियन्त्रबाहिर गएको जानकारहरू बताउँछन् । मञ्चमा अश्रुग्याँस प्रहार गरेपछि अवस्था बिग्रिएको पूर्वसचिव केदार न्यौपाने बताउँछन् । गृह प्रशासनको लामो अनुभव भएका उनले भने, ‘मञ्चमा अश्रुग्याँस प्रहार गरेपछि प्रदर्शनकारी आक्रोशित भए, त्यहाँ खटिएका सुरक्षा कमाण्डरको ढङ्ग पुगेन ।’
जिल्ला प्रशासन कार्यालसँग अनुमति लिएर प्रसाईं नेतृत्वको समूहले तीनकुने चौरमा मञ्च बनाएकोे थियो । तीनकुने कार्यक्रममा कमान्डर भएको कारण उक्त घटनाको सबै दोष र आरोप प्रसाईमाथि लगाइएको छ । यस विषयमा विस्तारै सर्वसाधारण पनि बुझन थालेका छन् ।
तीनकुनेमा कुम्युनिकेशनको ग्याप भएको पूर्वएआईजी राजेन्द्र सिंह भण्डारीले बताए । उनले भने, ‘आगजनी भएको घरमा मान्छे रहेको सूचना आउँदा र भाटभटेनीमा लुटपाट भएको सूचना पाउँदा प्रहरी पुग्न सकेन ।’
प्रदर्शनस्थल आसपासका अरु महत्त्वपूर्ण ठाउँमा सुरक्षाकर्मीले ‘एरिया क्लियरेन्स’ गर्न नसकेको भण्डारीले बताए । उनले भने, ‘अन्दोलनकारीको मूल नेतृत्वसँग प्रहरीको समन्वय भएन ।’
राजसंस्था पुनःस्थापनाको पक्षमा भएको आन्दोलनमा पक्राउ परेका राप्रपाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रविन्द्र मिश्र र महामन्त्री डा. धवलशम्शेर राणालाई राजद्रोहको मुद्दा लगाइने भएको छ ।
उनीहरुसहित ११ जनालाई राजद्रोहको मुद्दाका लागि म्याद थप गर्न लगिएको हो । काठमाडौं सरकारी वकिल कार्यालयका प्रमुख सहन्यायाधिवक्ता रामहरी शर्मा काफ्लेले ११ जनालाई राजद्रोहको र थप ३१ जनालाई आपराधिक उपद्रवको कसुर लगाउन आँटिएको बताए ।
शुक्रबार तीनकुनेमा राजावादीको प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दा २ जनाको मृत्यु र दर्जनौँ घाइते र तोडफोडका घटना भएका थिए । यससँगै उक्त घटनामा हाल ६२ जना प्रहरी हिरासतमा छन् । यसअघि पक्राउ परेका स्वागत नेपालसहितका व्यक्तिहरू भने संलग्न नदेखिएपछि रिहा भइसकेका छन् ।
प्रदर्शन हिंसात्मक हुँदा समाचार सङ्कलन गर्न गएका पत्रकार सुरेश रजक र कीर्तिपुर नगरपालिका–४ बस्ने २९ वर्षीय सविन महर्जनले ज्यान गुमाए । निजी घरमा आगजनी र तोडफोड गरिएको छ ।