यूएईका राजदूत क्षेत्रीको डिमाण्ड प्रमाणिकरणमै सेटिङ, एउटा म्यानपावरको कोटा काटेर अर्कोमा बिक्री

काठमाडौं– युएईका नेपाली आवासीय राजदूत तेजबहादुर क्षेत्रीमाथि केही म्यानपावरको ‘एजेन्ट’ बनेको आरोप लाग्दै आएको छ । कन्सुलर विभागको अनलाइन प्रणालीबाट मात्रै मागपत्र प्रमाणीकरणका चरणमा राजदूत क्षेत्रीले रोजगारदाता कम्पनी र म्यानपावरसँग मागपत्र प्रमाणिकरणका नाममा पैसा उठाउने गरेका छन् ।

राजदूत क्षेत्रीले यूएईमा सञ्चालनमा रहेका ट्राभल र कन्सन्टेन्सीसँग मिलेर मागपत्र प्रमाणिकरणका नाममा स्यंम डिमाण्ड व्यापार गरिरहेको यूएईमा व्यवसाय गदै आएका एक व्यवसायी जानकारी दिए । दूतावास आसपासमा रहेका केही ट्राभल र कन्सल्टेन्सीको मिलोमत्तोमा उनले भिसा व्यापारको काम गर्दै आएका छन् ।

एजेन्टहरूले पछिल्ला वर्षहरूमा यूएईका सहरहरूलाई नेपाली ठग्ने ‘हब’ बनाएको पाइएको छ । लोभ, लालच र प्रलोभनमा पारी नेपालीलाई यूएई पु¥याइ अलपत्र पार्ने क्रम पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दो छ । जसमा कतिपय यस्तो एजेन्टहरु उनै क्षेत्रीसँग सम्र्पकमा रहेको समेत म्यानपावर व्यवसायीहरुको आरोप छ ।

रोजगारदाताले अरू म्यानपावरमा पठाइएको कामदारको माग (डिमाण्ड) निश्चित म्यानपावरलाई दिन लबिङ गरेको राजदूत क्षेत्रीमाथि आरोप लागेको हो । आर्थिक चलखेलका आधारमा एउटा म्यानपावरको कोटा काटेर अर्को म्यानपावरमा उनै क्षेत्रीले व्यापार गदै आएको मूलपत्रलाई सूचना प्राप्त भएको छ ।

यूएईले जेनजी आन्दोलपछि कडाइ गरेको भिसा आंशिक रूपमा खुला गरेको छ । भिजिट भिसा र वर्किङ भिसामा कडाइ गरेको यूएईले भिसा आंशिक रूपमा मात्रै खुला गरेको हो ।

गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपछि यूएईले नेपालीलाई भिजिट तथा वर्किङ भिसा दिन कडाइ गरेको थियो । सुरक्षा संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै भिसामा कडाइ गरेको यूएईले आंशिक रूपमा सहज बनाएको हो । तर अहिले प्रहरी रिपोर्टमा भिएफएसमार्फत १४ हजार २ सय लिएर प्रमाणिकरणको काम थालेको छ ।
प्रहरी रिपोर्ट प्रमाणीकरणका नाममा प्रति कामदार अतिरिक्त ३५३.२७ यूएई दिराम अर्थात् १४ हजार सय आर्थिक भार थपिएको छ । यति हुँदा पनि यूएईका रोजगारदाता कम्पनीले सहजै भिसा नदिएको वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरुले गुनासो गर्न थालेका छन् ।

Image Source: © https://mulpatra.com

यसका कारण पनि यूएई कामदार पठाउँदै आएका म्यानपावर व्यवसायी र कामदार समस्यामा परिरहेका छन् । तर राजदूत क्षेत्रीले यो समस्या समाधान गर्न कुटनीतिक पहल गरेनन् । उनीले आंशिक रूपमा खुलेको यूएईको रोेजगारीमा डिमाण्डको लविङमा लागे । यस विषयमा सोध्न खोज्दा क्षेत्री सम्पर्कमा आएनन् ।

डिमाण्डमा यस्तो सेटिङ

कन्सुलर विभागको अनलाइन प्रणालीबाट मात्रै मागपत्र प्रमाणीकरण गरी क्षेत्रीले यसै प्रणालीलाई कमाइखाने भाँडो बनाएका छन् । यो अनलाइन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याउने योजनाकर्ता पनि उनै क्षेत्री हुन् ।
वैदेशिक रोजगार विभागको अनलाइन प्रणालीबाट काम भइरहेका बेला कन्सुलर विभागको अनलाइन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याइएको थियो ।

गत जुनबाट लागू भएको कन्सुलर विभागको अनलाइन प्रणालीबाट मात्रै मागपत्र प्रमाणीकरणको प्रक्रिया शुरुवात गरि यूएईका रोजगारदातालाई मागपत्र प्रमाणीकरणका लागि यथाशीघ्र आधिकारिक वेबसाइटमा गएर युजर रजिस्ट्रेसन गराउने काम दूतावासले गर्छ । यो प्रणालीमार्फत राजदूत क्षेत्रीले फाइदा लिइरहेका छन् ।

कुनैपनि म्यानपावरले यूएईका रोजगारदाता कम्पनीबाट डिमाण्ड ल्याएपछि त्यही युजर आइडी उपलब्ध गराएर परराष्ट्र मन्त्रालयबाट गएका कर्मचारी डिमाण्ड हेर्ने गरेका छन् । म्यानपावरले ल्याएको डिमाण्ड दूतावासका कर्मचारीले मात्र हेर्न पाउँछन् ।

उक्त अनलाइनमा आएको डिमाण्ड प्रमाणिकरणको अन्तिम छाप हान्ने उनै क्षेत्रीको पुग्छ । उनले कुनै म्यानपावरले ७ सय कोटा ल्याएर प्रमाणिकरणका लागि निवेदन दिएका छन् । भने त्यहीबाट सेटिङ सुरु गर्छन् । क्षेत्रीले केही एजेन्टमार्फत ७ सयमध्ये २ कोटा आफनो सेटिङमा ल्याएर आफु आसपासका म्यानपावरसँग पैसा लिएर व्यापार गर्छन् । यसका लागि उनले नेपालमा एक जना वकिल समेत राखेका छन् ।

भने दूतवास आसपासका ट्राभलमार्फत काम गराउँछन् । उनले प्रतिडिमाण्ड २–३ हजार दिराम लिने गरेको एक म्यानपावर व्यवसायीले जानकारी दिए ।

यादि कुनैपनि म्यानपावरले कोटा नदिए उनै क्षेत्रीले अनलाइनमै समस्या सिर्जना गरेर काम अड्काउने गरेका छन् ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका कर्मचारीको सहयोगमा सिधै राजदूत क्षेत्रीले डिमाण्ड र कोेटामा बार्गेनिङ सुरु गर्नेगरेको एक परराष्ट्र मन्त्रालयका उच्च कर्मचारीले जानकारी दिए ।

यूएईका रोजगारदातालाई मागपत्र प्रमाणीकरणका लागि यथाशीघ्र आधिकारिक वेबसाइटमा गएर युजर रजिस्ट्रेसनको चेकका नाममा अर्को समस्या सिर्जना गर्छन् ।

श्रम कन्सुलर र श्रम सहचारीको टेबुलमा त्यही फाइल पठाइन्छ । उनीहरुले सामान्य परिक्षण गरेर त्यो फाइल राजदूत क्षेत्रीलाई पठाउँछन् । राजदूत क्षेत्रीले आफनोमा आएको फाइलामा सिधै कोटाका लागि रोजगारदाता कम्पनीमा इमेल गर्छन् । अनि म्यानपावर कम्पनीलाई धम्क्याएर कोटा लिन्छन् । त्यसपछि आफुनिकटका म्यानपावर व्यवसायीलाई बिक्री गर्छन् ।

हाल राजदूत क्षेत्री उनीसँग नजिक भएका ५१ भन्दा बढी म्यानपावरलाई यसरी गोप्य रुपमा कोटाको व्यापार गर्दै आएको गुनासो यूएई कामदार पठाउँदै आएको म्यानपावर व्यवसायीले गुनासो गदै आएका छन् ।
उनले यसका लागि सिमित म्यानपावरसँग सम्र्पक गरेको र उनीहरुकै सल्लाहमा चल्ने गरेको केही व्यवसायीको गुनासो छ ।

उनी यूएईको राजदूत भएर गएदेखि नै कन्सुलर विभागको अनलाइन प्रणालीबाट डिमाण्डको व्यापार गर्दै आएको आरोप छ । यही अनलाइन प्रणालीलाई एजेन्डा बनेर ‘डिमाण्ड’मा चलखेल गरेको उनीमाथि गम्भीर आरोप पनि छ । उनले जेनजी आन्दोलन पछि पनि यही काम गदै आएका छन् ।

नोट मूलपत्रलाई प्राप्त भएको म्यानपावरका नाम भने गोप्य राखिएको छ ।

सरकारले रोजगारदाता देशमा पठाएका राजदूतनै डिमाण्ड प्रमाणिकरणका नाममा आर्थिक चलखेलमा लगाएको भिसामा सरकार गम्भीर नभएको कामदारले गुनासो गर्दै आएका छन् । भिसा प्रमाणिकरणमा आर्थिक चलखेलको कुनैपनि उजुरी र गुनासो नआएको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लोक बहादुर पौडेलले जानकारी दिए । त्यस्तो गुनासो आए अनुसन्धान गरिने उनको भनाइ छ ।

२०८० साल साउनमा यूएईका लागि प्रस्तावित राजूदत तेजबहादुर क्षेत्रीविरुद्ध उनी राजदूतका लागि असक्षम रहेको भन्दै उजुरी परेको छ । मन्त्रालयका कर्मचारीहरूले आफ्नो विवरण नखुलाई क्षेत्री टीका लगाएर मन्त्रालय छिरेको र एक प्यारेग्राफ पनि अँग्रेजी लेख्न नसक्ने आरोप लगाएका थिए ।

एक म्यानपावर व्यवसायीका अनुुसार दूतावासकै कर्मचारीका कारण पनि वैदेशिक रोजगारीमा धेरै बेथीति सिर्जना भइरहेको छ ।