मलेसिया रोजगारीमा बंगलादेशी नागरिक अमिनकै अर्को कम्पनी TURAP मार्फत सिण्डिकेटको फेरी प्रयास

काठमाडौं– मलेसियाको वैदेशिक रोजगारीमा नयाँ तरिका अपनाएर बंगलादेशी नागरिक अमिनसँग जोडिएको अर्को Universal recruitment advanced platform (TURAP) कम्पनीले संगठित रूपमा सिण्डिकेट खडा गर्ने तयारी गरिरहेको छ ।

बंगली नागरिक अमिनसँग सम्बन्धित अर्को कम्पनीले सिण्डिकेट खडा गरी एजेन्ट–म्यानपावर–कम्पनी Universal recruitment advanced platform (TURAP) को मिलेमतोमा बंगलादेश र नेपाली कामदारमाथि सिण्डिकेट लगाउन लागि परेको पाइएको छ ।

गत कात्तिकमा मलेसिया सरकारले यो नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयन गर्नका लागि तोकिएको मापदण्ड पूरा गर्ने म्यानपावर कम्पनीहरूको सूची पठाउन नेपाल सरकारलाई औपचारिक आग्रह गरेको थियो ।

हाल यसैमा टेकेर नयाँ तरिकाले सिडिण्केटको अभ्यास भइरहेको मलेसियामा रहेका एक गैरआवासीय नेपाली जानकारी दिए ।
मलेसियाले नेपालबाट कामदार भर्ना र स्थानान्तरण प्रक्रियालाई सहजीकरण गर्न अनुमति प्राप्त निजी भर्ना एजेन्सीहरूको संख्यालाई तर्कसंगत बनाउने निर्णय गरेको छ ।

यो प्रक्रिया मलेसियाको मानव संसाधन मन्त्रालयले वस्तुनिष्ठ र योग्यतामा आधारित छनोट प्रक्रियामार्फत कार्यान्वयन गर्नेछ । यसका लागि नेपाल सरकारले तोकिएका १० अनिवार्य मापदण्ड पूरा गर्ने इजाजत प्राप्त म्यानपावर कम्पनीहरूको आग्रह गरेको थियो । हाल यसकै केही बुदाँमा टेकेर सिडिण्केटका छलफल भइहरेको छ । नेपालले कात्तिकमै यस विषयलाई अस्वीकार गदै मलेसियालाई पत्र पठाएको थियो ।

मलेसियाले नेपालबाट कामदार भर्ना र स्थानान्तरण प्रक्रियालाई सहजीकरण गर्न अनुमति प्राप्त निजी भर्ना एजेन्सीहरूको संख्यालाई तर्कसंगत बनाउने निर्णय गरेको छ ।

Image Source: © https://mulpatra.com

यो प्रक्रिया मलेसियाको मानव संसाधन मन्त्रालयले वस्तुनिष्ठ र योग्यतामा आधारित छनोट प्रक्रियामार्फत कार्यान्वयन गर्नेछ । यसका लागि नेपाल सरकारले तोकिएका १० अनिवार्य मापदण्ड पूरा गर्ने इजाजत प्राप्त म्यानपावर कम्पनीहरूको आग्रह गरेको थियो । हाल यसकै केही बुदाँमा टेकेर सिडिण्केटका छलफल भइहरेको छ ।
मलेसिया रोजगारी र स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने केही सिमित संस्थाले विदेशी नागरिकको सहयोगमा त्यहाँ जाने विदेशी कामदारमाथि आर्थिक भार पर्ने गरी बंगलादेशमा मात्र सिण्डिकेट लागाउन अमिन भन्ने बंगाली नागरिकको विस्टीनेटमार्फत भइरहेको छ ।

उनले विगतमा नेपालमा नीतिगत रुपमै मलेसिया जाने कामदारका हकमा सिण्डिकेट लगाउन अभ्यास गरेको थिए । तर मलेसिया वैदेशिक रोजगारीमा कामदार पठाउँदै आएका म्यानपावर कम्पनीले विरोधपछि सिण्डिकेट रोकिएको थियो ।

हाल उनैसँग बंगलादेशी नागरिक अमिनसँग जोडिएका ३५ वटा म्यानपावरपनि नीतिगत सिण्डिकेटका लागि लागि परेको मलेसिया गैरआवासीय संघका एक नेपालीले जानकारी दिए । उनीपनि मलेसियामा बसेर भिसा कारोवार गर्दै आएका छन् । उनले हाल नेपालमा ७० भन्दा बढी म्यानपावरलाई भिसा बिक्री गदै आएका छन् ।

हाल उनै अमिनले विस्टीनेटकै अर्को कम्पनी खडा गरेर नेपालबाट जाने कामदारमाथि सिमित म्यानपावरमार्फत कामदार लिने गरी सिण्डिकेटको प्रयास गरिरहेको मलेसियाका एक जना भिसासम्बन्धी काम गदै आएका गैरआवासीय नेपालीले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार मलेसिया रोजगारीलाई नयाँ मोड दिने बहानामा अमिनकै अर्को कम्पनीले सिण्डिकेट खडा गर्दै नेपाली श्रमिकलाई पुनः ठगीको चक्रमा फसाएको उनको आरोप छ । यसका लागि अमिनले मलेसियाको मानव सशाधन मन्त्रालय, अध्यागमन र गृहमन्त्रालयमा सेटिङ मिलाएको उनले जानकारी दिए । उनैपनि कुनै बेला अमिनसँग काम गरेको बताउँछन् ।

बंगाली नागरिक अमिनसँग सम्बन्धित अर्को कम्पनीले संगठित रूपमा सिण्डिकेट लगाउन ठुलो रकम खर्चिएको समेत उनको दाबी छ ।

मलेसिया रोजगारीमा जाने कामदारमाथि अनावश्यक आर्थिक भार थपेको भन्दै २०७५ मा तत्कालीन श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री गोकर्ण विष्टले ३६ मेडिकल संस्था खारेजी गर्ने निर्णय गरेका थिए ।

त्यतिबेला विष्टले मलेसिया जाने कामदारमारमाथि अनावश्यक सिन्डिकेट लगाएर आर्थिक शोषण गरेको आरोपमा महासंघका अध्यक्ष कैलाश खड्कासहित ३६ मेडिकल व्यवसायीलाई कारबाहीको सिफारिससमेत गरेका थिए । केही व्यवसायी पक्राउ परे भने खड्का राजनीतिक शक्तिको आडमा भागेर जोगिए ।

२०७२ सालमा बंगलादेशी नागरिक अमिन र नेपाली एजेन्ट कैलाश खड्का मिलेर नेपालमा स्वास्थ्यको सिण्डिकेट भित्र्याएका थिए । अहिले यीनै अमिनको सहयोग लिएर खड्काले मलेसिया रोजगारीमा जाने कामदारका हकमा सिमित म्यानपावरले मात्र पठाउने गरी सिण्डिकेट खडा गर्ने प्रयास समेत गरेका थिए ।

सरकारले कुनै पनि रोजगारदाता देशमा सिमित म्यानपावर अथवा संस्थाले मात्र कामदार पठाउने गरी सिण्डिकेट लाग्न नदिने श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय सचिव दिपक काफ्लेले जानकारी दिए । उनका अनुसार विगतदेखि नै बजारमा सिण्डिकेटको हल्ला चलाइएको छ । तर वैदेशिक रोजगार ऐन र श्रम सम्झौता विपरित कुनैपनि देशमा सिण्डिकेट नहुने उनले प्रष्ट पारे ।

भिसा बिचौलियाका कारण जी–टु–जी मोडलको छलफल

मलेसिया सरकारले विदेशी कामदार भर्ती प्रक्रियामा सक्रिय बिचौलिया वा एजेन्ट हटाउने उद्देश्य अघि बढाएको छ । रोजगारदाताले सिधै वैदेशिक रोजगारीमा कामदार भर्ना गर्न सक्ने नयाँ प्रणालीको तयारी भइरहेको मलेसियाली मानव संसाधन मन्त्रालयले जनाएको छ ।

प्रस्तावित प्रणाली सरकार–देखि–सरकार (जी–टु–जी) मोडलमा आधारित हुने र कुनै पनि तेस्रो पक्षको संलग्नता नहुने जनाइएको छ । साथै माई डिजिटल आईडीले कामदार पहिचान, तलब भुक्तानी तथा प्रशासनिक कार्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

हाल केही कामदारले मलेसिया आउनुअघि नै आफ्नो देशमा अवस्थित म्यानपावर र एजेन्टलाई युएस डलर ५,००० (करिब आरएम १९,६३०) देखि युएस डलर ८,००० (करिब आरएम ३१,४०८) सम्म तिर्ने गरेको रिपोर्ट त्यहाँका विभिन्न सरकारी एजेन्सीमा दिएका छन् ।

जसका आधारमा मलेसिया सरकारले रोजगारदाताले सिधै वैदेशिक रोजगारीमा कामदार भर्ना गर्न सक्ने नयाँ प्रणालीको तयारी गरेको पाइएको छ ।

प्रकाशित रिपोर्टअनुसार बंगलादेशबाट कामदार ल्याउँदा आरएम १६,००० देखि आरएम २५,००० सम्म खर्च लाग्ने गरेको छ भने, नेपाली कामदारहरूलाई सुरक्षा गार्डको कामका लागि आरएम १०,००० (नेपाली रु. ३ लाख भन्दा बढी) रकम तिर्न बाध्य पारिने गरेको छ ।

यसरी भिसा किनेर ल्याएका म्यानपावर कम्पनीले कामदार पठाउँदा ५–६ लाख लागत खर्च लिने गरेका छन् । जसका कारण कामदारले आफु जाँदा लागेको लागत खर्च उठाउन १ वर्ष लाग्ने गरेको छ ।