मातातिर्थ औँसीः आज आमाको मुख हेर्ने दिन

काठमाडौं । आज वैशाख कृष्णपक्ष औँसीका अवसरमा देशभर मातातिर्थ औँसी (आमाको मुख हेर्ने दिन) श्रद्धा, भक्ति र सम्मानका साथ मनाइँदैछ। यस दिनलाई नेपाली समाजमा जन्मदात्री आमाप्रति कृतज्ञता प्रकट गर्ने विशेष पर्वका रूपमा लिइन्छ।

आज बिहानैदेखि छोराछोरीहरूले नुहाएर आफ्नी आमालाई नयाँ लुगा लगाइदिने, मीठा तथा तागतिला खानेकुरा खुवाउने र आशिर्वाद थाप्ने परम्परा छ। आमा जीवित भएका सन्तानले आमालाई खुसी पार्दै सम्मान व्यक्त गर्छन् भने आमा नहुनेहरूले तर्पण, पिण्डदान तथा दान–दक्षिणा गरी दिवङ्गत आमाको सम्झना गर्ने चलन रहेको छ।

धार्मिक मान्यताअनुसार मानव जीवनमा देवऋण, मनुष्यऋण र पितृऋण तिर्नुपर्ने उल्लेख छ, जसमा आमाको स्थान अत्यन्त उच्च मानिन्छ। संस्कृत वाङ्मयमा “मातृदेवो भव” तथा “जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरियसी” भन्ने उक्ति मार्फत आमाको महत्वलाई विशेष रूपमा व्याख्या गरिएको पाइन्छ।

मातातिर्थ औँसीलाई मातातीर्थसँग पनि जोडेर हेरिन्छ। काठमाडौँ उपत्यकास्थित यस तीर्थस्थलमा आमा गुमाएकाहरूले विशेष पूजा, स्नान र श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने गर्दछन्। पौराणिक कथाअनुसार औँसीका दिन दिवङ्गत आमाहरूले सन्तानले चढाएको प्रसाद ग्रहण गर्ने विश्वास रहिआएको छ।

आमाले गर्भधारणदेखि पालनपोषणसम्म सन्तानका लागि गरेको त्याग, माया र समर्पणको सम्मानस्वरूप यो पर्व मनाइने गरिन्छ। समाजका विभिन्न वर्गका मानिसहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत समेत आमाप्रति सम्मान व्यक्त गरिरहेका छन्।

यसरी मातातिर्थ औँसीले नेपाली समाजमा आमाको महत्व झल्काउने, पारिवारिक सम्बन्धलाई मजबुत बनाउने तथा कृतज्ञताको भावना अभिवृद्धि गर्ने सन्देश दिँदै आएको छ।

Image Source: © https://mulpatra.com